Blog / Hava Kanalları
Basınç Kaybı Nedir?
Fan havayı iterken hava, geçtiği her parçada bir dirençle karşılaşır: düz kanal, dirsek, flex, menfez kutusu, menfez ve filtre. Her direnç havanın basıncından bir miktar eksiltir. Bu eksilmelerin toplamına basınç kaybı denir ve paskal (Pa) ile ölçülür. 10 Pa yaklaşık 1 mm su sütununa eşittir.
Neden Önemlidir?
Kanallı iç ünitelerin ve havalandırma cihazlarının fanı, belirli bir debiyi belirli bir basınca karşı verecek şekilde ayarlanır. Bu değere dış statik basınç denir. Cihaz kataloglarında genelde birkaç kademe halinde verilir ve cihaz sahaya fabrika ayarıyla gelir.
- Dış statik basınç tesisatın kaybından küçükse fan hedef debiyi veremez. Uçtaki menfezlerden hava gelmez; odalar soğumaz ya da ısınmaz.
- Gereğinden büyükse fan fazladan hava basar. Menfezlerde ses ve cereyan artar, cihaz boşuna enerji harcar.
Kayıp Nerelerde Oluşur?
- Düz kanal: Kayıp kanalın her metresinde oluşur. Hava hızı iki katına çıktığında metre başına kayıp yaklaşık dört katına çıkar.
- Flex kanal: İç yüzeyi oluklu olduğu için düz kanaldan çok daha fazla kayıp verir. Normal montajlı bir flex, tam gergin çekilmiş olanın yaklaşık iki katı; gevşek bırakılmış bir flex beş katından fazla kayıp verir.
- Dirsek, T ve redüksiyonlar: Havanın yön ya da kesit değiştirdiği her noktada ek kayıp oluşur.
- Kutular ve menfezler: Cihaz kutusu, menfez kutusu ve menfezin kendisi, havanın daraldığı ve genişlediği noktalardır.
- Filtre ve susturucu: Filtrenin kaybı kirlendikçe artar; hesapta kirli haliyle dikkate alınmalıdır.
Bir Örnek
Basınç kaybı raporundaki örnek hat şöyledir: 700 m³/h debili bir kanallı ünite, 660 × 160 mm cihaz kutusu, 2 m kanal, her biri 1 m olan 4 adet Ø127 flex ve 4 adet 300 × 150 mm çift sıra kanatlı menfez. Rapor bu hat için emniyet payı dahil yaklaşık 44 Pa tasarım basıncı verir. Kalemler arasında en büyük pay 16 Pa ile flex kanallarındır.
Bu yüzden flex hatlarını kısa ve gergin tutmak, dış statik basıncı düşürmenin en kolay yoludur.
Emiş Tarafını Unutmayın
Fan, havayı hem üfleme hem emiş tarafında hareket ettirir. Dış statik basınç belirlenirken emiş menfezi, emiş kutusu ve filtrenin kaybı da üfleme hattının kaybına eklenmelidir. Emiş tarafı ihmal edilirse fan hesaptakinden daha düşük debi verir.
Basınç kaybı raporu, her cihazın hattını eleman eleman girmenizi sağlar; kayıpları toplar, tasarım basıncını hesaplar ve sonucu PDF olarak verir.