Blog / Klima ve İklimlendirme
R290 Gazı Nedir?
R290, soğutucu akışkan olarak kullanılan saf propanın adıdır. Yeni nesil ısı pompalarında ve küçük klimalarda hızla yaygınlaşıyor. Nedeni basit: çevreye etkisi neredeyse sıfır, verimi yüksek ve yüksek su sıcaklığına rahatça çıkabiliyor. Tek zayıf yanı yanıcı olmasıdır; bu yüzden montajı ve servisi kendine özgü kurallar ister.
Neden R290'a Geçiliyor?
Soğutucu gazların iklime etkisi küresel ısınma potansiyeli (GWP) ile ölçülür. Değer ne kadar düşükse, gaz havaya kaçtığında o kadar az zarar verir.
| Gaz | GWP | Yanıcılık Sınıfı |
|---|---|---|
| R410A | yaklaşık 2.090 | A1 · yanmaz |
| R32 | 675 | A2L · hafif yanıcı |
| R290 | 3'ün altında | A3 · yanıcı |
Avrupa Birliği'nin F-gaz yönetmeliği, GWP değeri yüksek gazları kademeli olarak yasaklıyor; küçük monoblok ısı pompalarında sınır 2027'den itibaren 150'ye iniyor. Bu yüzden imalatçılar yeni ısı pompalarını ağırlıklı olarak R290 ile tasarlıyor. Avrupa'ya göre üretilen cihazlar Türkiye pazarına da aynı gazla geliyor.
Kullanıcıya Ne Kazandırır?
- Yüksek su sıcaklığı: R290'lı ısı pompaları 70–75 °C suya çıkabilir. Bu, mevcut radyatörlü evlerde radyatörleri değiştirmeden ısı pompasına geçmeyi kolaylaştırır.
- Soğukta daha iyi performans: Dış hava düştüğünde kapasite ve verim kaybı genellikle daha azdır.
- Geleceğe uygunluk: Yasaklanma riski olmadığı için ileride gaz ve servis bulmak sorun olmaz.
Yanıcılık ve Güvenlik
Propan yanıcıdır ve havadan ağırdır; kaçak olursa zemine çöker. Bu yüzden R290'lı cihazlarda şu kurallara uyulur:
- Gaz dışarıda kalır: Konut ısı pompaları çoğunlukla monoblok yapılır. Gaz devresi tamamen dış ünitenin içindedir; eve yalnızca su boruları girer.
- Dış ünitenin çevresi: Ünitenin yakınında bodrum penceresi, kapı, rögar, yer süzgeci ve kıvılcım çıkarabilecek elektrik ekipmanı bulunmamalıdır. Gerekli güvenlik mesafesini imalatçı kılavuzu verir; genelde ünitenin çevresinde yaklaşık 1 metre boş bırakılır.
- Çukur yerlere konmaz: Kaçan gazın birikebileceği kuyu, çukur ve kapalı avlulara yerleştirilmez.
- Gaz miktarı sınırlıdır: İç mekânda kullanılan cihazlarda izin verilen gaz miktarı oda büyüklüğüne göre sınırlandırılır.
- Servis: Yanıcı gaz eğitimi almış teknisyen, kıvılcım çıkarmayan ekipman ve iyi havalandırma gerekir.
Seçerken
R290'lı bir ısı pompasında kapasite hesabı diğerleriyle aynıdır: evin ısı kaybı, sıcak su payı ve en soğuk gündeki cihaz kapasitesi birlikte değerlendirilir. Farklı olan, dış ünitenin yerinin baştan güvenlik mesafelerine göre planlanmasıdır.